Pamiętacie rok 2019? Kiedy ITIL 4 zadebiutował z Systemem Wartości Usług (SVS), wielu z nas odetchnęło z ulgą. Nareszcie pozbyliśmy się sztywnych procesów na rzecz elastycznych strumieni wartości. Jednak od tego czasu świat przyspieszył – AI przestało być ciekawostką, a stało się wymogiem.

26 stycznia 2026 PeopleCert postawił kropkę nad „i”, ogłaszając ITIL 5. Czy to rewolucja? Nie. To potężny „patch” dostosowujący zarządzanie usługami do ery autonomicznej technologii.

Co zostaje na pokładzie? (Fundamenty)

Zanim wpadniemy w panikę związaną z nowymi egzaminami, uspokajam: Fundamenty ITIL 4 działają i mają się dobrze. Jeśli zainwestowałeś czas w zrozumienie ITIL 4, Twoja wiedza nie wylądowała w koszu.

• 7 Zasad Przewodnich: „Start where you are” czy „Keep it simple and practical” to nadal złote zasady. W ITIL 5 są one jeszcze ważniejsze – przy złożoności AI, prostota staje się luksusem.
• Praktyki Zarządzania: Incydenty nadal trzeba rozwiązywać, a zmiany wdrażać. Mechanika 34 praktyk pozostaje bazą, choć ich „silnik” dostał turbodoładowanie w postaci automatyzacji.
• Współtworzenie wartości: Nadal gramy do jednej bramki z biznesem. To się nie zmienia.

Trzy filary ITIL 5: Co nowego na stole?

ITIL 5 przesuwa środek ciężkości z „zarządzania IT” na „zarządzanie ekosystemem cyfrowym”. Oto trzy najważniejsze zmiany:

1. Od SVS do ITIL Value System (VS)

Kluczowa zmiana to porzucenie słowa „Service” w nazwie głównego modelu. Dlaczego? Bo dzisiaj granica między produktem (aplikacją) a usługą (wsparciem) niemal nie istnieje. ITIL 5 promuje Unified Lifecycle – zintegrowany cykl życia, w którym rozwój oprogramowania i operacje są jednością.

2. AI Governance: Koniec z „Dzikim Zachodem”

W ITIL 4 o sztucznej inteligencji wspominaliśmy w kontekście automatyzacji. W ITIL 5 AI Governance to pełnoprawny moduł.

• Etyka: Jak zapewnić, by algorytmy nie były uprzedzone?
• Odpowiedzialność: Kto odpowiada za błąd popełniony przez autonomicznego bota?
• Zarządzanie ryzykiem: Jak chronić dane karmiące modele LLM?

3. XLA zamiast (tylko) SLA

ITIL 5 oficjalnie wprowadza ITIL Experience. Przechodzimy od mierzenia dostępności systemów („serwer działał przez 99.9% czasu”) do mierzenia doświadczenia użytkownika (XLA – Experience Level Agreements). Jeśli system działa, ale praca w nim jest katorgą, ITIL 5 mówi jasno: usługa nie spełnia swojej roli.

Ścieżka certyfikacji: Jak się w tym odnaleźć?

Wraz z ITIL 5, schemat certyfikacji staje się jeszcze bardziej dopasowany do konkretnych ról zawodowych. Aby uzyskać tytuły eksperckie, należy zaliczyć następujące bloki:

1. ITIL 5 Managing Professional:
   • ITIL 5 Foundation
   • ITIL Product
   • ITIL Service
   • ITIL Experience
   • ITIL Transformation
2. ITIL 5 Strategic Leader:
   • ITIL 5 Foundation
   • ITIL Strategy
   • ITIL Transformation
3. ITIL 5 Practice Manager:
   • ITIL 5 Foundation
   • Jedna z połączonych praktyk (np. Monitor, Support and Fulfil)
   • ITIL Transformation

Jeśli masz już certyfikaty ITIL 4, PeopleCert przygotował dla Ciebie „ścieżki pomostowe”.

Harmonogram premier ITIL w 2026

Podsumowanie: Czy warto?

ITIL 5 to nie jest skok na kasę. To próba uporządkowania chaosu, jaki wywołała masowa adopcja AI i modeli platformowych. Dla nas – praktyków ITSM – to szansa, by wyjść z roli „ludzi od naprawiania komputerów” i stać się projektantami cyfrowych doświadczeń i strażnikami etyki AI.

Artykuł ITIL 5 nadchodzi: Ewolucja, której potrzebowaliśmy (a nie tylko kolejna aktualizacja) pochodzi z serwisu Mariusz Siek.